Sazan dipte beslenir, bu yüzden sazan takımlarının hepsi yemi dipte tutmak üzerine kuruludur. Aralarındaki fark, iğnenin balığa nasıl takıldığıdır. Bu yazıda en yaygın üç takımı, ne zaman hangisini seçeceğinizi ve nasıl bağlanacaklarını anlatıyoruz.
Önce kurallar: İç sularda amatör balıkçı her olta takımında en fazla 3 iğne kullanabilir ve aynı anda en fazla 4 takım atabilir. Tebliğ ayrıca iç sularda birden fazla iğne ile donatılmış küspeyi yasaklar. Bu yüzden küspe ya da hamur bastırılan yaylı takımı tek iğneyle kurun.
Hangi takımı seçmeli
| Takım | Kimin için | Yem |
|---|---|---|
| Gezer kurşunlu dip takımı | Yeni başlayanlar, her su | Mısır, solucan, buğday, hamur |
| Hair rig | İri sazan, temkinli balık, uzun bekleme | Boili, mısır, yer bademi |
| Yaylı takım | Hamurla avlananlar, kokuyla çekme | Hamur, küspe |
Ana takım: misina ve kurşun
Üç takımın ortak kısmı ana misina ve kurşundur.
- Ana misina: 0,30–0,35 mm monofilament. Engelli, sazlıklı sularda 0,40 mm’ye çıkın.
- Kurşun: 40–100 gram. Atış mesafesi ve akıntı arttıkça ağırlaşır. Armut ya da yassı kurşun dipte yuvarlanmaz.
- Köstek (iğne bağı): 15–30 cm. Monofilament ya da yumuşak örgü ip.
- İğne: 4 ile 8 numara arası. Yem büyüdükçe iğne de büyür.
1. Gezer kurşunlu dip takımı
En basit ve en çok kullanılan takımdır. Kurşun misinanın üzerinde serbestçe kayar. Sazan yemi alıp gittiğinde kurşunun ağırlığını hissetmez, misina makineden boşalır.
Bağlanışı
- Ana misinaya önce kurşunu (ya da kurşunun takıldığı kaydırıcıyı) geçirin.
- Arkasından bir boncuk geçirin. Boncuk, kurşunun düğüme çarparak onu yıpratmasını önler.
- Misinanın ucuna fırdöndüyü bağlayın.
- Fırdöndünün diğer ucuna 20-30 cm’lik iğneli kösteği bağlayın.
Yemi iğneye takın, takımı atın, misinayı hafifçe gerin. Sazan yemi aldığında misina kurşunun içinden kayar ve vuruşu kamışta ya da alarmda görürsünüz. Bu takımda balık kendiliğinden takılmaz, kontra atmanız gerekir.
2. Hair rig (saç takımı)
Hair rig’de yem iğneye takılmaz. İğnenin dibinden çıkan kısa bir ipe, yani “saça” dizilir. İğne çıplak kalır. Sazan yemi emdiğinde iğne de ağzına girer. Yemi tükürmeye çalıştığında çıplak iğne dudağına takılır. Ağır bir kurşunla birlikte kullanıldığında balık kendini kendisi takar.
Bağlanışı
- Yaklaşık 25 cm yumuşak örgü köstek ipi kesin. Bir ucuna küçük bir ilmek yapın: bu, saçın ucudur.
- İpin ilmeksiz ucunu iğnenin gözünden, iğnenin uç tarafından geçirin. İlmekli kısım dışarıda kalır: bu kısım saç olacaktır. Saçın, iğnenin kıvrımının hemen altında 1-2 cm sarkacağı yeri ayarlayın.
- İpi, saçı da altına alarak iğnenin gövdesine gözden kıvrıma doğru 7-8 tur sarın. Saç, sarımın kıvrım tarafından dışarı çıkmalıdır. Sonra ipi iğnenin gözünden, yine uç tarafından bir kez daha geçirin ve sıkın. Bu düğüme “knotless knot” denir.
- Kösteğin diğer ucunu fırdöndüye bağlayın.
- Yemi iğne ile delip saçın ilmeğine geçirin ve küçük bir durdurucu takın.
Hair rig genellikle sabit (inline) kurşunla ya da kopma klipsli kurşunla kullanılır. Kopma klipsini mutlaka kullanın: Misina koptuğunda kurşun klipsten çıkar, balık arkasında kurşun sürüklemez.
3. Yaylı takım
Yaylı takım Türkiye’de çok yaygın, geleneksel bir sazan takımıdır. Ortasında kurşun bulunan bir tel yayın üzerine hamur ya da küspe bastırılır. İğne bu hamurun içine gömülür. Hamur suda çözülürken çevresine koku yayar. Sazan hamuru emerken iğneyi de emer.
Bağlanışı
- Ana misinayı yayın ortasındaki borudan geçirin ve ucuna bir fırdöndü bağlayın. Yay misina üzerinde kayabilir ya da fırdöndüye sabitlenebilir.
- Fırdöndüye 8-12 cm’lik kısa, tek bir iğneli köstek bağlayın.
- Hamuru yayın etrafına sıkıca, yumurta biçiminde bastırın.
- İğneyi hamurun yüzeyine gömün ya da hamura hafifçe yapıştırın. İğnenin hamurdan sarkmaması, atışta dolanmaması için önemlidir.
Piyasadaki hazır yaylı takımların çoğu 3-6 iğneyle satılır. Bunları iç sularda kullanacaksanız tek iğne bırakıp diğerlerini kesin. Hamur tarifi için sazan hamuru tarifi yazımıza bakabilirsiniz.
Düğümler
Fırdöndü ve iğne bağlamak için iki düğüm yeterlidir:
- Palomar düğümü: Monofilament ve örgü ipte en güvenilir fırdöndü düğümüdür. İp ikiye katlanır, gözden geçirilir, basit bir düğüm atılır, ilmek fırdöndünün üzerinden geçirilip sıkılır.
- Geliştirilmiş balıkçı düğümü (clinch): Monofilamentte hızlı ve sağlam. İp gözden geçirilir, kendi üzerine 5-7 tur sarılır, ucu ilk ilmekten ve oluşan büyük ilmekten geçirilip sıkılır.
Düğümü sıkmadan önce mutlaka ıslatın. Kuru sıkılan monofilament ısınır ve zayıflar.
Sık yapılan hatalar
- Kösteği ana misinadan kalın yapmak: Kopma olursa ana misina kopar ve tüm takım suda kalır. Köstek her zaman ana misinadan biraz daha zayıf olmalıdır.
- Kör iğne: Sazanın dudağı serttir. İğnenin ucunu tırnağınızda deneyin. Kaymıyorsa keskindir.
- Atışta dolanma: Köstek kurşunun etrafına dolanırsa yem dipte doğal durmaz. Atıştan hemen önce misinayı hafifçe frenleyin, kurşun öne geçsin.



