Sazan avı sabır isteyen bir avdır. Kısa sürede çok balık tutmaz, ama oltaya gelen sazan çoğu zaman güçlü ve iri olur. Bu rehberde ilk sazan avınıza çıkmadan önce bilmeniz gereken her şeyi sırasıyla anlatıyoruz. Amaç, ilk gününüzde boş dönmemeniz ve balığı kaçırmamanız.
1. Doğru zamanı seçin
Sazan suyun sıcaklığına çok bağlıdır. Su 15 ile 25 derece arasındayken en aktif hâlindedir. Türkiye’nin çoğu yerinde bu, ilkbahar sonundan sonbahar ortasına kadarki döneme denk gelir.
- Mevsim: Çoğu ilde av yasağının bittiği haziran ayından ekim sonuna kadarki dönem en verimli dönemdir. Yaz sonu ve erken sonbahar, sazanın kış öncesi yoğun beslendiği zamandır.
- Gün içinde: Sabah alacakaranlıktan güneş yükselene kadar, akşam üstünden karanlık basana kadar ve gece. Yazın öğle saatleri genelde durgun geçer.
- Hava: Birkaç gün süren sabit hava iyidir. Rüzgârın estiği kıyıya sazan da gelir, çünkü rüzgâr yemi ve sıcak yüzey suyunu o tarafa taşır.
Yasak dönemini mutlaka kontrol edin. Sazan av yasağı ilinize göre mart ile ağustos arasında farklı tarihlere denk gelir. Tarihler sazan av yasağı yazımızda il il yazıyor.
2. Yer seçin
Sazanın olduğu yeri bulmak, doğru yemi bulmaktan daha önemlidir. Şu işaretlere bakın:
- Sazlık ve kamış kenarları, suya devrilmiş ağaçlar, nilüferli alanlar
- Sığ bir düzlüğün birden derine indiği yerler (eğim geçişleri)
- Derelerin göle ya da baraja girdiği ağızlar
- Su yüzeyinde kabarcık çıkan, suyun bulanıklaştığı noktalar. Bu, sazanın dibi eşelediğini gösterir.
- Sabah erken saatlerde sudan sıçrayan ya da yüzeyde dolaşan balıklar
Yeni bir suya gittiğinizde ilk yarım saati sadece gözlem yaparak geçirin. Yerel balıkçılarla konuşmak da çoğu zaman en hızlı yoldur.
3. Takımı hazırlayın
Başlangıç için pahalı bir takıma gerek yok, ama takımın sazanın çekişine dayanması gerekir. Temel liste:
- Kamış: 3,00–3,60 m boyunda, dip avına uygun, orta sertlikte bir kamış
- Makine: 4000–6000 boy, ön ya da arka frenli. Mümkünse balık çekince misina salan “baitrunner” özellikli
- Misina: 0,30–0,35 mm monofilament ana misina
- Takım: Gezer kurşunlu dip takımı, hair rig ya da yaylı takım. Bağlanışlarını sazan takımı nasıl bağlanır yazısında anlatıyoruz.
- Kepçe: Ağzı en az 60 cm olan derin bir kepçe. Sazanı kepçesiz karaya almak çok zordur.
- Diğerleri: Kamış sehpası ya da çatalı, iğne sökücü (pens), olta zili veya elektronik olta alarmı
İç sularda kişi başı en fazla 4 olta takımı kullanabilirsiniz ve her takımda en fazla 3 iğne olabilir. Yeni başlayan biri için iki kamış yeterlidir. Daha fazlasını aynı anda takip etmek zordur.
4. Yemi seçin
İlk av için en güvenli yem tatlı mısırdır. Hem ucuzdur, hem her markette bulunur, hem de sazan neredeyse her suda mısıra gelir. Mısırın yanında ekmek içi, solucan, haşlanmış buğday, sazan hamuru ve boili de iyi çalışır. Hangi yemin ne zaman işe yaradığını sazan yemi yazısında ayrıntılı anlattık.
5. Yemleme yapın
Sazan sürü hâlinde dolaşır ve bir yerde yem bulursa orada kalır. Bu yüzden iğnedeki yem kadar, o noktaya serptiğiniz yem de önemlidir. Atış yaptığınız yere bir avuç mısır, yemleme karışımı ya da küspe atın. Yemi az ve sık atmak, bir kerede çok atmaktan iyidir. Amaç balığı doyurmak değil, orada tutmaktır.
Takımı her seferinde aynı noktaya atmaya çalışın. Bunun için kıyının karşısındaki bir ağacı ya da kayayı hedef alın, misinayı makinenin klipsine takarak mesafeyi sabitleyin.
6. Vuruşu anlayın
Sazan yemi önce dudaklarıyla yoklar, sonra emer. Hair rig ve gezer kurşunlu takımlarda balık iğneyi emdiği anda ağırlığı hisseder, kaçmaya çalışır ve iğne kendiliğinden dudağına takılır. Bu yüzden asıl vuruş, misinanın hızla boşaldığı ya da alarmın sürekli öttüğü andır.
- Kısa titreşimler ve tek tük zil sesi: Balık yemi yokluyor ya da misinaya çarpıyor olabilir. Bekleyin.
- Misinanın sürekli boşalması: Balık yemi almış, gidiyor. Kamışı kaldırın ve kararlı bir hareketle kontra atın.
- Misinanın birden gevşemesi: Balık size doğru geliyor. Makineyi hızla sarıp misinayı gerin, sonra kontra atın.
7. Balığı yorun ve karaya alın
Sazanın ilk kaçışı en güçlü olanıdır. Bu sırada makinenin frenini önceden doğru ayarlamış olmanız gerekir: fren, misina kopmadan balığın misina alabileceği kadar gevşek olmalıdır. Balık çekerken makineyi sarmayın, kamışı yukarıda tutup bekleyin. Balık durunca kamışı kaldırın, indirirken sarın.
Balık su yüzüne çıkıp yan yatınca kepçeyi suya batırın ve balığı kepçeye doğru çekin. Kepçeyi balığın arkasından kovalamayın, balığı kepçeye getirin.
8. Balığı koruyun
Sazanı sert zemine, taşa ya da sıcak kuma koymayın. Islak bir karşılama matı ya da ıslak çim üzerinde iğneyi çıkarın. Fotoğraf çekecekseniz balığı yere yakın tutun, düşerse yaralanmasın.
Alıkoymayacaksanız balığı mümkün olduğunca kısa süre suyun dışında tutun ve suyun içinde, kendisi yüzüp gidene kadar tutarak bırakın. Alıkoyacağınız sazan en az 40 cm olmalı. Kişi başı en fazla 5 sazan alıkonabilir.
Sık yapılan hatalar
- Gürültü yapmak ve kıyıda sürekli dolaşmak: Sazan kıyıdaki titreşimi hisseder.
- Yemi her on dakikada bir kontrol etmek için takımı çekmek: Yerdeki yem dağılır, balık kaçar.
- Freni çok sıkı bırakmak: İlk sert çekişte misina kopar ya da iğne açılır.
- İnce misina ile başlamak: Sazan sazlığa ya da dipteki dala kaçarsa ince misina dayanmaz.



